روش های مطالعه قبل از امتحان

هر چه به خرداد نزدیك مى شویم، دلهره هاى پایان سال تحصیلى كه دانش آموزان را گرفتار مى كند نیز بیشتر مى شود. در هر سن و سال و وضعیت تحصیلى كه باشیم باز هم امتحان، امتحان است و ترس و اضطراب هاى خاص خودش را دارد. قصد ما ترساندن بیش از حد شما از امتحان نیست. در این مطلب شما را با روش هاى كاربردى آشنا مى كنیم كه مى تواند در آمادگى شما براى امتحانات پایانی مفید واقع شود.
علت بیشتر مشكلات آموزشى دانش آموزان عدم استفاده صحیح از نیروى فكرى و ذهنى است. مهمترین دلیل كه باعث مى شود مطالب درسى در زمان برگزارى امتحانات به فراموشى سپرده شود، عدم داشتن حضور ذهن است. استفاده صحیح از نیروى ذهن به همراه یك برنامه ریزى متناسب و دقیق و به كارگیرى قواعد اصولى حین مطالعه از مهم ترین عوامل در به خاطر سپردن مفاهیم و نهایتاً موفقیت دانش آموز در امتحانات است.
اما اینكه چطور مطالعه كنیم، اولین سئوالى است كه دانش آموزان در كلاس هاى یادگیرى روش هاى آموزشى مى پرسند. قدم اول براى مطالعه درس هاى امتحانى، تنظیم برنامه درسى است. درس خواندن نیز همانند دیگر مسائل مهم زندگى به برنامه ریزى و تنظیم و دقت نیاز دارد. برنامه ریزى به شما كمك مى كند كه استفاده مفیدترى از مدت زمانى كه در اختیار دارید بكنید و انرژى ذهنى تان را بیهوده هدر ندهید. برنامه ریزى را با یك هدف آغاز كنید. مثلاً تعیین كنید كه در مدت زمانى كه تا شروع امتحانات در پیش دارید، مى خواهید چه درسى را بیش از همه مطالعه كنید و یا در چه درسى ضعیف هستید كه باید بیشتر روى آن تمركز كنید. به این توجه نكنید كه چون استعداد زیادى در بعضى از درس ها مثلاً ریاضى ندارید، وقت گذاشتن بى فایده است. این یك حقیقت است كه ما كارى را انجام مى دهیم كه دوست داریم. اما اگر هدف از درس خواندن برایمان روشن باشد دیگر علاقه داشتن یا نداشتن و حتى استعداد مهم نیست. هدف در شما انگیزه ایجاد مى كند كه با خاطرى آسوده و به دور از تنفرات درسى به یادگیرى درس موردنظر بپردازید. در برنامه ریزى خود تنها به یك درس اكتفا نكنید. برخى افراد از شیوه مطالعه تك درس استفاده مى كنند. اینكه شما یك هفته براى خواندن یك درس وقت بگذارید، ذهن تان خیلى زود خسته شده و یادگیرى تان كاهش مى یابد. به جاى شیوه تك درس، مطالعه ۳ ، ۴ درس را در برنامه تان بگنجانید. هر چقدر تنوع در زمان بندى و دروس مورد مطالعه، بیشتر باشد بازده ذهنى شما نیز بیشتر خواهد بود. به تناسب بین دروس انتخابى نیز توجه كنید. مطالعه همزمان درس هایى كه با عدد و فرمول سروكار دارد، شیوه كارآمدى نیست. خواندن زبان و عربی در یك روز به طور چشمگیرى ذهن شما را خسته مى كند و مانع از ادامه فعالیت مغزى شما مى شود. تركیب درس هاى مفهومى مثل ریاضى و فیزیك با درس هایى كه به حفظیات معروفند مثل ادبیات بهترین شیوه براى مطالعات تمام وقت به شمار مى رود.
خودتان را از مطالعه بیزار نكنید، اینكه شما خودتان را براى امتحان آماده مى كنید به معنى حذف تفریح و سرگرمى از برنامه روزانه نیست. بعد از ۴۵ تا ۵۰ دقیقه مطالعه به یك ربع استراحت نیاز دارید. نوشیدن یك لیوان آب میوه یا شیر به همراه بیسكویت، آجیل در این میان تاثیر مفیدى بر عملكرد مغزى شما خواهد داشت. مى توانید براى خودتان پاداش تعیین كنید. با خودتان قرار بگذارید كه اگر فلان درس را به موقع و البته با یادگیرى كامل تمام كردید، به تماشاى برنامه تلویزیونى دلخواه بروید یا موزیك مورد علاقه تان را گوش دهید. حال پس از اینكه برنامه ریزى كردید و طول مدت مطالعه را تعیین كردید، به مطالعه مشغول شوید. چگونگى مكان و زمان مطالعه تاثیر مهمى در فرآیند یادگیرى شما دارد. البته این موضوع به روحیات شما بستگى دارد.
بعضى فقط در محیط آرام درس مى خوانند یك سرى هم در مكان هاى شلوغ و با هر سروصدایى مى توانند به مطالعه بپردازند. در هر حال باید در هر مكانى كه هستید تمركز حواس داشته باشید.
همیشه عواملى وجود دارند كه باعث حواس پرتى ما از موضوع اصلى شوند.
یادآورى خاطرات و تخیلات گوناگون كه عموماً منشاء محیطى دارد و از سروصدا و رفت وآمد دیگران حاصل مى شود، از مهمترین مواردى است كه باعث از دست رفتن تمركز و حضور ذهن مى شود. در این زمان صدبار هم كه یك نوشته را بخوانیم در ذهن مان ثبت نمى شود.
براى اینكه ذهن تان از موضوع اصلى دور نشود، تند بخوانید. نه آن قدر كه چیزى نفهمید. سرعت مطالعه خود را تا آنجا افزایش دهید كه یك درگیرى ذهنى مطلوب ایجاد شود. تندخواندن نوعى مطالعه اولیه به صورت سریع است كه باعث مى شود با مفاهیم كلى درس آشنا شوید. سپس از خودتان سئوال بپرسید. سئوالاتى كه حول وحوش موضوع اصلى درس دور مى زند به شما كمك مى كند با ایجاد ارتباط بین مفاهیم، یادگیرى درس را براى خودتان آسان سازید. البته یادگیرى شما باید در طول سال تحصیلى و همزمان با آموزش درس موردنظر انجام گیرد، یادگیرى كه در اینجا گفته مى شود تكرار مجدد درس و به خاطر سپردن آن در مغز است.
در حین تندخواندن، ابتدا چیزهایى را بخوانید كه فهم شان برایتان ساده است. تمامى زیرنویس ها، پاراگراف ها، سرفصل ها و مطالبى را كه مهم به نظر مى رسند بخوانید، حتى اگر كمى از مطلب را بفهمید، بهتر از آن است كه چیزى از آن سر در نیاورید. در یادگیرى فرمول ها و لغات خارجى به جاى حفظ كردن آنها، شكل شان را به خاطر بسپارید. به كارگیرى گوش و چشم در درك مطالب از اهمیت ویژه اى برخوردار است. از طریق سمعى هم مى توانید به درك مفاهیم درسى نائل شوید. صداى خودتان را ضبط كنید و در طول روز گوش كنید. این كار به شما كمك مى كند تا در هر لحظه اى حتى زمانى كه به استراحت مشغولید از طریق تكرار، مطالب را در حافظه تان ثبت كنید.